Prof.Dr. Sadi UZUNOĞLU[i]
4 yıldır emlak krizi ile mücadele eden Çin insanların tüketimi daha da azaltıp ekonomik büyümeye zarar vermesinde korkuyor.
Bu nedenle yeni teşvik paketi devreye sokuldu.
Uzun süredir çalışmayan gençlere Başkan Xi, “kaliteli işler” çağrısında bulundu ve iş bulamayan gençlere bazı sosyal güvenlik destekleri verileceğini açıkladı.
İstihdama katılmayan genç nesillerin ne istediğini doğru analiz etmek gerekiyor. Gençler önceki kuşağa göre daha bol olanaklar içinde büyüdü.
Aileler “ben yaşamadım sen yaşa” anlayışıyla gençlere daha iyi olanaklar sundu. Gençler artık kasvetli iş beklenti ve aşırı tüketicilik yerine kendilerine zaman ayırmayı tercih ediyorlar.
Para kazanmak ile zaman kazanmak arasında bir tercih yapıyorlar.
Tabii ki bunun ailelerin gelir-servet ve geçim koşulları ile de ilgili. Örneğin Çin daha gelişmenin başında iken bugüne kıyasla servet ve gelire sahip 0rta-üst kesime sahip değildi.
Herkes geçimini sağlamak için çalışmak zorundaydı. Hala düşük gelir düzeylerindeki bireyler için bu geçerli. Ancak orta ve üst gelir grupları içinde yer alan gençler için durum farklı.
Örneğin Avrupa veya Amerika’da gençler 18 yaşından sonra kendi ayakları üzerinde durmak zorunda.
Türkiye ve Çin gibi ülkelerde durum farklı. Gençler gelir elde etmeden de yaşayabiliyor.
İşin farklı bir boyutu düşük ücretler (ve kötü işyeri koşulları). Aileler düşük ücret karşılığı yetişkin çocuğunu istihdama katmak için acele etmiyorlar.
Bunun yerine daha çok evde kalmasını ve kendisine zaman ayırmasını isteyebiliyorlar. Ücretler düşükse boş zaman maliyeti de düşer…
Bu durumda aileler bu maliyeti daha fazla zaman geçirme ve tüketme biçiminde karşılayabiliyorlar.
Diğer taraftan gençler de tam zamanlı işler yerine geçici, yarı zamanlı işleri tercih ediyorlar. Örneğin bir restoranda 4 saatlik çalışmayı yeğliyorlar.
Çin’de evde yaşayan gençler evde ev işlerine yardımcı oluyorlar ve harçlık alıyorlar. Kendilerini de “profesyonel çocuklar” olarak adlandırıyorlar.
Çin’de 16 ile 24 yaş arasındaki gençlerin yüzde 17’si istihdamın tamamen dışında. Türkiye’de de bu oran yüzde 25-30 aralığında.
Gençler çok para kazanıp çok harcama yerine daha düşük kalitede daha ucuz olanı tercih ederek boş zaman maliyetlerini azaltma peşinde.
Pahalı üyeliklerle işletilen spor salonları yanında düşük ücretli, daha az hizmet verenler de açılıyor. Her yerde “cafe” zincirleri kuruluyor.
Bir kâğıt bardak ile sunulan bir kahve ile gençler saatlerini buralarda geçiriyor. Gençler pahalı konserler yerine kamp yerlerinde ucuz girişli konserlere koşuyor.
Pahalı marka kıyafetler yerine outlet ve internetten buldukları ürünleri kullanıyorlar.
Kısaca bu Z kuşağı iş yapma biçimlerini de etkiliyor ve dönüştürüyor.
Bunun karşısında işletmelerin ve ekonomi politika yapıcılarının nasıl bir strateji geliştireceğini tartışmak gerekiyor.
Not: Bu yazıyı Bloomberg.com da yayınlanan bir haberi temel alarak yazdım…
—————————————–
Kaynak:
Gençler neden çalışmayı tercih etmiyor da “profesyonel çocuk” olmayı tercih ediyor?
[i] Trakya Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi
