RAMAZAN NOTLARI; İYİ KOMŞU OL…

Kim komşu?

Apartmandaki sesini duydukların, yandaki apartmandakiler, mahalle, köyün tamamı, komşu köyler, komşu ilçeler… Herkes…

Kime ne kadar gücün yetiyorsa, o senin komşundur.

İnsanlıkta eşin, dinde kardeşin, mekânda ve zamanda yoldaşın.

İSLAM’DA KOMŞULUK

İşte Ayet:

“Anaya-babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolda kalmışa iyilik edin (Nisa 4:36).”

ALLAH RESULÜNDEN KOMŞULUK ÖĞÜTLERİ:

“Cebrail bana komşu hakkını öyle anlattı ki, zannettim ki komşu komşuya mirasçı olacak.”

“Komşusu açken tok yatan bizden değildir?”

“Allah’a ve ahiret gününe iman eden kimse, komşusuna iyilik etsin.”

KOMŞULUK SORUMLULUĞU

Allah Resulü, “Herhangi bir mahallede bir kişi aç kalırsa, o mahalle Allah’ın korumasından düşer.” Görmedim, bilmiyorum yok. Yoksulu, muhtacı, yetimi, öksüzü arayıp bulacağız.

Şu ne harika bir tesbit: “Bir yerde bir kişi açlıktan ölecek olursa, orası halkının tümü ölenin katili sayılır ve ölenin diyeti onlardan tahsil edilir”

Zengin komşuya, fakir komşularını aç bırakması haramdır.

Komşularının aç kalması halinde, kendi yedikleri asla helal olmayacaktır.

Zekât ve fitre sadece ramazanda verilmez, 12 ay 7/24 verilir. Zekâtın nispeti de 1/40 değildir, ihtiyaçtan fazlasıdır. Gücünün yettiği kadar vermektir.

KOMŞULUK CENNETİN REFERANSI

Allah Resulüne biri gelir ve sorar: “Ey Allah’ın Resulü! Bana öyle bir amel göster ki, onu yaptığım zaman cennete gireyim?”

“İyi ol, cennete girersin”.

“Ya Resulullah! İyi olduğumu nasıl bileceğim?

“Komşularına sor. Eğer onlar senin iyi olduğunu söylerlerse, sen iyi bir kimsesin. Yok eğer, kötü olduğunu söylerlerse, o zaman sen kötü bir kimsesin.”

KOMŞULUK ADABI

Bütün komşularımıza, selamdan yardımlaşmaya kadar her türlü insani ilgi ve desteği göstermeliyiz.

Hastalanınca ziyaret etmek, hep yanında olmak, sevgi ve şefkat göstererek o sıkıntılı günlerinde destek olmak.

Kokusu komşunun evine gidecek bir yemek yapınca ona da bir miktar göndermek.

Meyve alınca komşuya da hediye etmek.

Karşılaştıkça ona selam verip hal ve hatır sormak.

Komşunun küçük çocuklarını sevmek, onlara kendi çocukların gibi özel ilgi göstermek, akşam eve gelirken onlara meyve, küçük çikolata, sakız vb. ikram etmek. Bu tarz davranışlar harika bir ilişkiye öncülük yapar.

Ara sıra komşuların kapılarını bir vesile ile çalıp, hâl hatır sormak ve ihtiyaçlarını öğrenmek.

Onların ırkı, rengi, dini, milliyeti, inancı vb. özellikleri komşuluk ilişkisinde asla etkili olmamalıdır.

Aslında bütün dünya insanları birbirinin komşusudur.

Beni de komşuluğa kabul ediniz.

RAMAZAN NOTLARI; SAĞDUYU SAHİBİ OL…

Buna “Toplumsal Sağduyu” da diyebiliriz. İnsanlığın ortak iyi değerleri olan “Maruf’u” kabullenmek…

“Sağduyu veya Maruf” nedir? Birkaç tarif yapalım.

Sağduyu; “Genelde evrensel olan ve çok düşünmeden veya tartışmadan edinilen bilgi, yargı ve zevktir”.

Sağduyu; “Doğru, akla uygun yargılar verme yeteneği, aklıselim, hissiselimdir”.

Sağduyu; “Doğru ile yanlışı birbirinden ayırma işleminde, sağlam, ihtiyatlı ve zekice yargılama ve karar verme konusunda güvenilir bir yetenektir”.

Toplumsal (Ortak) Sağduyu ise;

“Doğuştan gelen ve herkesçe aynı biçimde duyulanı dile getiren ortak duyuştur.”

BİR TOPLUMSAL SAĞDUYU ÖRNEĞİ:

Yeni Zelanda’da 2019’da 50 kişinin öldüğü cami bombalanmasından sonra, cemaatle namaz kılınırken cami içinde ve dışında nöbet tutan ateist ve Hristiyan Yeni Zelandalı kadınlar “Toplumsal Sağduyu” örneğidir.

TOPLUMSAL SAĞDUYU SAHİBİ ÜLKE ÖRNEĞİ: İSPANYA

İspanya’nın Avrupa Parlamentosu Üyesi IRENE MONTERO:

“İran’ın nükleer silahları olduğunu söylüyorlar. Irak için de söylemişlerdi. Ama nükleer silahları olan İsrail.”

“ABD, nükleer bomba atan tek ülke. Bugün, İsrail ve ABD insanlık için en büyük tehdittir.”

“İran’ın bombalanması ve yaptırımlar kadınlara özgürlük getirmez. Trump’a petrol getirir. Trump 21. yüzyılın H*tler’idir. ABD tecrit edilmelidir. Biraz onurunuz olsun.”

İspanya Başbakanı PEDRO SANCHEZ de:

“ABD ve İsrail’in saldırılarını şiddetle kınıyor ve kabul etmiyoruz. Savaş uçaklarınızı üslerimizden çekin”.

Kararın hemen ardından ABD’nin İspanya’daki üslerinde bulunan stratejik tanker uçakları acilen İngiltere’ye kaydırıldı.

Pedro Sanchez Gazze için de şunları söylemişti:

”İspanya’nın nükleer bombaları, uçak gemileri veya büyük petrol rezervleri yok. İsrail saldırısını tek başımıza durduramayız. Ancak bu, mücadeleyi bırakacağımız anlamına gelmiyor. Çünkü tek başımıza kazanamasak bile uğruna savaşmaya değer davalar var.”

Buyurun! Sağduyu, Toplumsal Sağduyu ve Maruf üzerinde beyin jimnastiği yapın. Sonuçları bana da gönderin.

Ankara, 04-05 Mart 2026

Prof. Dr. Orhan ARSLAN