Ben Osmanlı İmparatorluğunu beş bin yıllık Türk tarihinin bin yıllık bölümüne damgasını vuran bir Türk devleti olarak görürüm… Hatalarıyla, sevaplarıyla, büyüklükleri ve zaafları ile kabullenirim… Ama aynı dönemlerde hüküm süren Timuroğulları, Babüroğulları, Safeviler, Memlukler gibi Türk Devletleri de benim tarih algımda önemli yer tutarlar…  Bir coğrafyada önce büyüyerek sonra küçülerek de olsa bin sene hüküm sürmenin önemli ve takdir edilmesi gereken bir olay olduğunu düşünürüm…

Tarih ancak ders alınır, yanlışlar görülürse bir işe yarar… Ama tarihi bir övünme böbürlenme aracı olarak görür, gereğinden fazla kutsar, hatalarını görmezsek, tarihe siyah-beyaz zıtlığı ile bakar, önderleri, hanedanları takım tutar gibi değerlendirirsek, tamamen iyi veya tamamen kötü olarak görürsek, tarih okumalarımızın bize ciddi bir katkısı olmaz…

Kendilerini Osmanlı torunları diye tanımlayanların tarihe bakışı tam bir siyah beyaz mantığı. Osmanlıda her şeyin iyi daha doğrusu İslami olduğunu kabul eden bir düş dünyasında yaşıyorlar.  Oysa onların beyinlerindeki Osmanlı gerçeklikten uzak bir hayal devlet…  Onların Osmanlısı ile gerçek Osmanlı arasında en ufak bir benzerlik yok. Onlar sanıyorlar ki Osmanlı devleti şeriat ile yönetilen bir devletti ve din kuralları her yerde egemendi… “Osmanlı Çocukları” bir zaman makinesiyle 1299-1920 arasında Osmanlı’nın hakim olduğu topraklara gönderilseler büyük bir hayal kırıklığına uğrarlardı.

Bu konuda epeydir bir yazı yazmayı düşünüyordum. Cumhuriyet Bayramı’nda kendilerini Osmanlı torunu sananların sosyal medyada yaptıkları Cumhuriyet düşmanı paylaşımlar bu düşüncemi öne almama neden oldu.

Tarihi gerçekler ve onların hayallerini karşılaştırarak; O çağdaki yaşam tarzına nasıl tepki vereceklerini düşünerek onların zaman yolculuklarındaki şaşkınlıklarını, hayal kırıklıklarını kağıda dökmeye çalıştım…

Bizim Osmanlı torunları;

1290-1350 arasında Söğüt’e ışınlansalardı, Osman Bey diye öğrendikleri kişinin adının Ataman Bey olduğunu öğrenir büyük bir hayal kırıklığına uğrarlardı. Ertuğrul beyin diğer çocuklarına adının da Gündüz ve Savcı olduğunu öğrenince  şaşkınlıkları daha da artar hele Osman (Ataman)  Bey’in çocuklarının isimlerini de Orhan, Pazarlı, Çoban, Mete; silah arkadaşlarının adlarının Aykut, Konur Saltuk,  Tural,  Samsa ve Gökçe olduğunu duyunca bunlar ne biçim Müslüman, Müslüman ismi koymuyorlar diye  düşünürler, kadınların başlarının kendi anladıkları anlamda tesettürlü olmadığını saçlarının bölük bölük örülerek omuzlarına bırakıldığını görünce  “Bunlar neden örtünmüyorlar” diyerek o dönemdeki Arap Gezginlerin Seyahatnamelerindeki tepkilere benzer tepki verirlerdi.

1. Murat zamanında Edirne’ye indiklerinde yeni kurulan ve yıllarca ordunun belkemiği olacak olan Yeniçeri Ocağına alınanların kendilerinin pek itibar etmedikleri Bektaşiliğin prensiplerine göre yetiştirilmesini kafaları bir türlü almazdı…

Yıldırım Beyazıd’ın çoğu zamanını geçirdiği Bursa’ya, II. Murat’ın hüküm sürdüğü Edirne’ye veya 2. Selim ve 2. Mahmut dönemindeki İstanbul’a ışınlansalar muhafazakâr halkın sultanlara “Sarhoş Padişah” dediklerini duyar şaşırırlardı…

Fatih döneminde İstanbul’a ışınlansalardı Fatih’in resmini yaptırmasına Avrupalı bilim adamlarını danışmanı olarak sarayda konuk etmesine homurdanan ama Fatih’in gücü ve dirayeti nedeniyle rahatsızlıklarını dile getiremeyen mollalar ile birlikte hareket ederler, Fatih Sultan Mehmet’in ölümünden sonra ise Beyazıt’ın etrafını saran Resmin günah olduğunu Fatih’in yaptığı resimlerin duvarlardan indirilmesini hatta yakılmasını öneren ancak depoları kaldırılması ve sattırılması  ile yetinen molaların yanında olurlardı. Hatta onların Cem Sultan’a karşı Beyazıt’ı desteklemelerinin temel nedeni Cem’in oğluna Oğuz ismi koyması olurdu…

Yavuz dönemine ışınlansalar; “”Kızılbaşların canları, malları helâldir” fetvası nedeniyle Ebusuud efendiye hayranlıklarını belirtiler, İdris-i Bitlis-i’nin çeteleriyle birlikte Kızılbaş Türkmen avına çıkarlardı…

Kanuni zamanına gelseler Kadınlar Saltanatının başlangıcına tanıklık eder, Kanuni’nin oğlu Mustafa’yı Hürrem Sultan’ın oyunları ile öldürtmesine de daha sonra Hürrem’den olan oğlu Şehzade Beyazıd’ı  ve ondan olan torunlarını acımasızca katletmesine “Devletin Bekası” için diyerek mazeret uydururlardı… Aynı savunma mekanizmasını 3. Murat’ın kendinden küçük 5 kardeşini de, 3. Mehmet’in çoğu kundakta 19 kardeşini öldürürken de kullanırlardı…

III Murad zamanına ışınlansalar Takiyüddin Efendi’nin bin bir güçlükle kurduğu rasathanenin Şeytan işi olduğu fetvasını veren Kadızadelerin yanında durarak onları desteklerler, rasathanenin kuruluşundan birkaç ay sonra donanmanın attığı bombalarla yerle bir oluşunu alkışlamaya giderlerdi…

Ve sonraki dönemlere ışınlansalardı:

Kuyucu Murat Paşa ile Alevi-Türkmen avına çıkar, Anadolu’daki kuyuları onların kelleleri ile doldururlardı… Keza Hızır Paşa ile Pir Sultan Abdal’a karşı at sürerlerdi…

İlk Türk matbaasının İbrahim Müteferrika tarafından açılmasına izin veren, Doğu ve Batı Klasiklerini çevirmek için Tercüme Encümeni’ni kuran , Nedim, Levni gibi sanatkârları destekleyen III. Ahmet döneminde ise bizim Osmanlı çocukları  Patrona Halil’in etrafında yer alarak “Din gidiyor, zevk ve sefahat şeriata aykırıdır” söylemiyle halkı arkalarına alıp “Şer’i şerif kanunları uygulansın” çağrılarıyla isyan edip, yani Halifeye Şeriat öğretmeye kalkarak  Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’yı idam ettirip III. Ahmed’i tahttan indirirlerdi.

1. Osman (Genç Osman)’ın Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmak, kıyafet ve saray geleneklerinde yenilikler yapmak istemesi nedeniyle “Padişah şer’i şerife aykırı işler yapıyor, dini ve nizamı bozuyor” sloganı atan ve Genç Osman’ın feci şekilde katleden isyancılar arasında yer alırlardı… Belki de Genç Osman’a tarihimizin utanç sayfaları arasında olan kötü muameleyi yapan güruhun içinde yer alırlardı…

Devlet memurlarına fes, redingot ve pantolon giydirdiği için II. Mahmut’a “Gavur Padişah” lakabı takılmasına “Kadir Mısıroğlu Üstadımız Osmanlı’nın sembolü diye fes takmıyor muydu?” diye şaşırsalar da tarikat mensuplarına uyarak ayak takımı ile hareket ederek muhafazakâr halk arasında onun aleyhinde propaganda yapar, 2. Mahmut gibi gavur başlığı olan fesi giyen ve giydiren birisinin halife olamayacağı iddiasını yayarlardı…

Bilindiği üzere kendilerini Osmanlı Torunu olarak tanımlayanlar Mehteran’ı Osmanlı’nın sembollerinden birisi olarak görürler. Dolayısıyla en büyük hayal kırıklıkları 2. Mahmut’un Mehterhane’yi kaldırarak yerine   Müzika-yı Hümâyun’u kurdurması ve Donizetti Paşa’yı saraya davet ederek Batı müziğini devletin resmi askeri bandosu haline getirmesi olurdu.

Yine II. Mahmud, devletin modernleşmesi ve portresinin resmi dairelere asılması amacıyla Batılı ressamları saraya davet etmiştir. Bu dönemde yabancı ressamlar sarayın himayesine girmeye başlamış, Sultan Abdülmecid Döneminde de “Saray Ressamı” unvanıyla resmi kadroyla yabancı ressamlar atanmış ve saray efradı, şehzadeler, prensesler, onlardan resim dersleri almaya başlamışlardı. Keza Abdülmecit’ten sonra şehzadeler ve prensesler Batıdan gelen müzisyenlerden piyano, keman ve batı müziği kursları alırlardı.  Prensesler bu kurslara akrabaları şehzadeleri ile katılıyordu. Sarayda kaç göç yoktu… Bu duruma tanık olan bizim Osmanlı Torunları tam anlamıyla hayal kırıklığına uğrarlardı.

1861-1876 yılları arasında yani Sultan Abdülaziz dönemine geçiş yapsalardı: Kızlar için ilköğretimin zorunlu hale gelmesine karşı çıkarlardı. Abdülaziz’in at üzerindeki heykelini yaptırdığını duyunca deliye dönerlerdi… Abdülaziz’in iyi derecede piyano ve lavta çalmasına Batı müziği formunda bestelenmiş vals ve polkaları olmasına hayret ederler, “Gondol Valsi” (Valse Gondole) adlı piyano eserinin Londra ve Paris ziyaretleri sırasında Avrupa’da da büyük ilgi görünce “bu nasıl halife” diyerek ona tepki gösterirlerdi

En büyük hayal kırıklığın Abdülhamit döneminde ışınlandıklarında yaşarlardı. Üç büyük içki fabrikasının ve bira likör gibi alkollü içkiler üreten küçük işletmenin kurulmuş olmasını, Abdülhamit’in kabinesinde gayrimüslim bakanların sayısının çok olmasını yani devlet yönetiminin “Gavurlara” bırakılmasını, Abdülhamit’in rom alışkanlığını, çarşafın yasaklamasını eleştirseler de hafiyelerden korktukları için dillendiremezlerdi. 31 Mart İsyanında Derviş Vahdeti’nin yanında isyancıların ön safında “Şeriat İsterük” naralarını haykırırken “Ulu Hakan zamanında da mı Şeriat yoktu?” diye şaşırırlardı.

1840’lardan itibaren kamuoyunda, gazetelerde, takvim, saat alfabe, kıyafet, miras hukuku, tek eşlilik gibi tartışmaların yapıldığını hayretle izlerler, akıllı olanlar, sandıkları gibi devrimlerin akşam yatılıp sabah kalkınca uygulanan değişimler olmadığı çok uzun yallara dayanan tarihi ve teorik köklerinin olduğunu anlarlardı…

Bizim Osmanlı Torunları; lüks şatafat ve israfın dudak uçuklatacak düzeye ulaştığını, 1854’ten itibaren devletin borç batağına battığını, batılı ülkelerin kurdurttuğu Duyunu Umumiyenin bir haciz memuru gibi çalıştığını, verilen kapitülasyonların gelişme aşamasındaki sanayiyi yok ettiğini, serveti, ticareti elinde tutan azınlıkların ülke ekonomisine hakim olduğunu görecekler ama ekonomik bağımsızlığın önemini kavramadıkları için durumun vahametini kavrayamayacaklardır…

2. Mahmur tarafından kaldırılan mehteranın dinsiz-mason dedikleri İttihatçıların iktidarında yeniden hizmete verildiğini, bugün söylenen mehter marşlarının tamamının İttihatçılar tarafından yazdırılıp bestelendiklerinde “Bu ittihatçıları bize din düşmanı, mason diye öğretmemişler miydi?” sorusu çok azının aklına gelirdi…

Vahdettin Zamanında yaşasalar tüm eğitim kurumlarında kız-erkek karma eğitime başlanınca gazetelerde “din elden gidiyor” yaygarasını koparırlardı

Her dönemde:

En büyük zevkleri köle-cariye pazarlarını dolaşmak olurdu. Anadolu’daki köylerin %80’inde cami olmamasını dert etmezlerdi… Cami imam ve müezzinlerinin devletten maaş almadığını, imamların maişetini ve camilerin ısınma giderlerinin cemaat tarafından karşılandığını öğrenince şaşırırlardı. Camilerde okunan hutbeleri Arapça bilmedikleri için anlamazlardı. “Biz devr-i Cumhuriyette hiç olmazsa hutbede ne dendiğini anlıyorduk” diye düşünürlerdi…

Matematik ve geometri üzerine önemli eserlere imza atan Molla Lütfi’nin  ulemanın  “dinsizlik ve zındıklık” suçlaması sonucu yine ulemanın verdiği fetva sonucu Sultanahmet Meydanı’nda başı kesilerek idam edilmesi, Felsefe, tıp ve mantık konusunda haklı bir üne sahip  Nadajlı Sarı Abdurrahman Efendi’nin zındıklıkla suçlanarak idam edilmesi, Hazerfan Ahmet Efendinin sürülmesi, Akli Bilimlere medreselerde daha fazla yer verilmesini savunduğu için Ali Kuşçu’nun Torunu Mirim Çelebi’nin medreseden atılması, Piri Reis gibi en büyük coğrafya bilginin idam edilmesi gibi konularda “Ülema ne derse doğrudur” diyerek savunurlardı…

Padişahların pek çoğunun sanayileşme, bilimin yaygınlaşması konusunda yenilikler yapmak istediklerini ama mollalardan gelen baskılar yüzünden engellendiğini görür, “bizim gözümüzde ‘Halife’ diye büyüttüğümüz padişahlar da Mustafa Kemal’den farksızmış” diye söylenirlerdi.

Bazen; içlerinde zerre kadar sorma-sorgulama yeteneği olanlar, Osmanlıların kafalarındaki Hilafet düzeni ile ilgisinin olmadığını anlarlar Fesli Kadir ve takipçileri hakkında “bizi aldatmışlar yanlış bilgiler, bize “tarih “ diye yutturmuşlar” derlerdi diye düşünüyorum…

Ama onlarda sorma sorgulama yetenekleri olsa bunları günümüzde de düşünmeleri gerekmez miydi?