Büyük Kazak düşünürü Muhtar Şahanov’un aşağıdaki paylaşımları düşünce hayatımızın merkezinde değerlendirmemiz gereken çok anlamlı sözler olsa gerek.

Фарабиден “мықты ел кім?” – деп сұраса,

“Қайыршысы жоқ ел,” – депті ақылман.

Сорласа жұрт рухсыздан сорлайды.

Қырандардан биік қойсақ торғайды,

Отанды кім торғайлардан қорғайды?

(М.Шаханов)

Farabi’ye “En güçlü devlet hangi devlettir?” diye sormuşlar,

“Dilencisi olmayan devlettir” demiş bu bilge insan.

“Çileli millet ruhsuzluktan çile çeker.”

“Serçeleri kartallardan daha üstün görürsek,

Vatanı serçelerden kim koruyacaktır?”

(M.Şahanov)

M.S 900 lü yıllarda İslamiyet’in altın döneminde ömür sürmüş büyük Türk düşünürü Farabi’nin çağlar sonrası yılları görüyormuş gibi bu kadar anlamlı sözleri dillendirmesi elbette çok değerlidir.

Günümüz Türkiye’sinde bu sözlerin anlamlarını idrak etmek kültür ve eğitim düzeyi yüksek fertler tarafından mümkündür. Okuyan ve okuduklarını anlayıp yorumlayabilen kesimler için çok anlamlar ihtiva eden bu özlü sözlerin toplumun geniş çevrelerince dillendirilmesi bizleri daha bilinçli bir ortama taşıyacağını bilmemiz gerek. Düşünsek bir an, “dilencisi olmayan bir devlet tarafından idare edilmemiz ne kadar gurur verici bir ortam. Herkesin helalinden belli bir kazanç elde etmek için canla başla çalışması, ailesinin geleceğini daha güvenli ve mutlu yıllara taşıyacağını bilmesi o birey için ne kutlu bir beklenti… Bir aile bireyinin ihtiyacı için değersiz kişilere el açması, onlardan hakkı olanı yalvararak talep etmesi ne acı verici bir hayat şekli olduğunu tasavvur etmek bile yıpratıcı.

İşte bu nedenden dolayıdır ki, büyük düşünür Muhtar Şahanov da ruhumuza ve zihnimize haykırdığı aşağıdaki özlü sözü sarf ediyor:

“Çileli millet ruhsuzluktan çile çeker.”

İnsanı diğer canlılardan ayıran çok önemli bir özellik ruhsal bir yapımızın olduğudur. Eğer millet olarak çileli, dertli ya da sıkıntılı bir tarzda yaşama zorunda kalıyorsak bunun gerçek sebebinin ruhsuz bir anlayıştan kaynaklandığını bilmemiz gerek. Ruhsuz bir idare anlayışının çileli yaşantımızın asıl nedeni olduğu fikrini kabullenmemiz gerçeğe adım adım yaklaştığımız anlamına gelir.

 Aşağıdaki veciz söz ise her insanın idrak edemeyeceği derin anlamlar ihtiva eden yüksek değerde bir söz.

 “Serçeleri kartallardan daha üstün görürsek,

Vatanı serçelerden kim koruyacaktır?”

Derken ilk bakışta kimleri neden kastettiğini fark edemiyoruz. Oysa düşünce dünyamızın ücra köşelerine baş vurduğumuzda konuyu anlayabiliyor ve sözün gerçek maksadını sezebiliyoruz.

Eğitim açısından yüksek seviyede yaşayan birilerinin kendine eş değer yapıdaki şahsiyetleri takip etmek yerine eğitimsiz, sadece elindeki maddi değerlerle dünyayı kıyaslayan cahil kişilerin peşine takılıp hem kendilerini ve hem de toplumun bazı kesimlerini felakete sürüklemeleri tehlikeli bir yol değil de nedir? Yani serçeleri en yüksek mevkilerde yaşantısını sürdüren kartallardan daha üstün varlıklar olduğunu görüp kabul edersek o zaman ister istemez bu toprakları serçelerden kimin koruyacak sorusuna da muhatap olacağımızı bilmemiz gerek. Bunu bir de toplum yani millet nezdinde değerlendirmemiz halinde mesele daha iyi anlaşılacaktır.