Geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz Türk Dünyasının değerli bir şahsiyeti olan Muhtar Şahanov’u tanıtmak istiyorum sizlere.
Muhtar Şahanov, muhteşem eserlere imzasını atan, Kazak-Türk şiirini Turan gerçeği ile birleştirip sesini bütün aleme duyuran ender sanatçılarımızdan biridir. Şiir dünyasına yeni bir üslup anlayışı ve yeni bir soluk getiren, Kazak şiirinin gelişimine önderlik eden, bu alanda Kazak şiirine derinlik kazandıran bir halk bilgesidir aynı zamanda. Vermiş olduğu eserlerinde manevi dünyamızın derinliklerini bir hazine değerinde göstermektedir. Eserlerinde toplumdaki karmaşık sorunlara değinmiş, ülkenin ve toprakların kaderi hakkında hassas ve tutkulu görüşler yansıtmıştır. Kendine özgü yüksek bir vatandaşlık ilkesi olduğunu mısralarında ve yazılarındaki satırlarda bulmak mümkündür. O, hem yetkililere hem de topluma rahatsız edici sorular sorabilen nadir entelektüellerden biriydi. Onun eserlerinde gördüğümüz sarsılmaz karakter, asil ruh, adalet yolundaki azim ve ülke çıkarlarına olan bağlılığı sonsuza dek hatırlanacaktır.
Şahanov sadece bir şair değil, aynı zamanda oyun yazarı, yayıncı ve şarkı sözü yazarıdır. “Aşkın Kanunu” ve “Sokrates’in Anma Gecesi” gibi oyunları sahnelenmiştir. “Gül Davren” ve “Zhubaylar Zhyry” (Aşıklar-Eşler-Destanı) gibi şarkıları da halk arasında geniş çapta tanındı.
Muhtar Şahanov, tüm hayatını kutsal bir sanat kabul ettiği şiire adamış, Kazak şiirini yeni bir seviyeye taşımış, Kazak edebiyat ve kültürünün ufkunu genişletmeye önemli katkılarda bulunmuş, Türk aleminin önde gelen isimlerinden biriydi. Dil sevgisiyle her zaman hayırlı işlerin ön saflarında yer aldı. Eserleri birçok yabancı dile çevrildi ve tutkulu şiirleri geniş bir kitle tarafından sevildi ve okundu. Örnek bir hayat yaşayan ve zengin bir edebi miras bırakan Mukhtar Şahanov’un parlak imajı, Türk Dünyasının hafızasında sonsuza dek yaşayacaktır.
Aşağıdaki mısralar onun nasıl bir yurt ve millet sevdası taşıdığına en iyi örnek olabilecek satırlar olsa gerek.
Сен жыладың, жігітім,
Көп көрдім деп тұрмыстың тапшылығын,
Қайтпады деп жұртқа еткен жақсылығым.
Сен жыладың,
Сезімің жасып ағып,
Кіп-кішкентай балаңды қасына алып.
Қырмызы күнім өтті деп.
Сенгенім сатып кетті деп.
Сен жыладың:
Аңғармай қалдым орды деп,
Қадамым сәтсіз болды деп,
Бір қатты соққы алдым деп,
Бақытсыз болып қалдым деп.
Сен жыладың,:
Sen ağladın yiğidim,
Ben hayatın yoksulluğunu çok gördüm diye,
Milletime yaptığım iyiliklerin karşılığını alamadım diye.
Sen ağladın yiğidim,
Duyguların taştı.
Küçük çocuğunu da yanına alıp,
Kızıl günüm sona erdi diye,
İnandığım sattı beni diye.
Ağladın.
Anlamadım diye,
Adımım başarısız oldu diye,
Ağır bir darbe aldım diye,
Mutsuz oldum diye,
Ağladın.
Мен бірақ селт етпедім,
Білем сені тағдырдың ерке еткенін,
Білем сені – өр көңіл, жомарт едің,
Енді бүгін… қалай бұл кер кеткенің?
Жә, жә, жарар,
Өткен күн оралар ма,
Қарау керек, бауырым, саған алға.
Басындағы бөрік пе,
Орамал ма?
Бөрік болса, ауыс тез басқа күйге,
Көз жасыңды көрсетпе жас сәбиге.
Көз жасыңды көрсетпе, сұранамын,
Әй, әй, жігіт, сен маған ұнамадың.
Жас нәресте көруге тиісті емес,
Әкесінің еңкілдеп жылағанын,
Әкесінің тым күйреп құлағанын.
Ben ise geri adım atmadım,
Biliyorum ki kader seni mahvetti,
Biliyorum ki cömertsin, cömertsin,
Şimdi bugün… sıra sende mi?
Evet, evet, tamam,
Geçmiş geri dönecek mi,
Bakman gerek kardeşim, önüne bakıp
Başındaki kalpak mı,
Yoksa baş örtüsü mü?
Eğer kalpaksa, hemen başka bir hale geç,
Gözyaşlarını küçük bebeğe gösterme.
Gözyaşlarını gösterme, yalvarıyorum,
Ah, ah dostum, senden hoşlanmıyorum.
Küçük bir bebek görmemeli,
Babasının bu kadar çok ağladığını,
Babasının bu kadar çok düştüğünü.
…
Otağın cennet olsun Türk’ün muhteşem kalemi…!
