Ali ŞAHİN

3 Mayıs, zaman içinde farklı adlarla anılagelmiş bir gündür. Kimi ona “Türkçülük Günü” demiş, kimi “Milliyetçiler Günü” diye isim vermiştir. Lakin adın çokluğu, mananın berraklığını artırmaz; bilakis, onu gölgeler. Zira isim, bir hakikatin ya aynası olur ya da perdesi. Eğer isim dar ise, mana da o darlık içinde boğulur.

Hâlbuki 3 Mayıs’ın taşıdığı mana, dar kalıplara sığmayacak kadar köklü ve yücedir. “-cılık” ve “-culuk” ile kurulan sözler, çoğu kez bir fikri hudut içine alır; onu bir zümrenin dili, bir çevrenin mülkü hâline getirir. Oysa Türk’e mensubiyet ki törelenene Türk denir, bir fikir tercihi değil; bir hikmet bağı, bir varlık şuuru ve bir ahlak nizamıdır. Çünkü Türk, ülkücülüğe de sığmayacak kadar büyük, tarihi ve fikrî derinliğe sahip bir milletin adıdır.

Nitekim, Dr. Sait Başer’in hikmetli ifadesiyle: “Türk, hikmete mensubiyettir.” Bu söz, Türk adını bir kavmin ötesine taşır; onu hakikate yönelişin, adalete bağlılığın ve irfana talip olmanın adı kılar. Kutadgu Bilig’in diliyle söylersek: Hikmete yönelen kişi, kendini bulur; kendini bulan ise milletiyle kaim olur. Bu sebeple 3 Mayıs, yalnızca bir hatırlama günü değil; hikmete mensubiyetin idrak edildiği, Töreli’nin, törelenenin yani Türk’ün hem kendini tanıdığı hem de kendini dünyaya tanıttığı bir vakit olmalıdır.

Bu yönüyle bu günü “Türkçülük” yahut “Milliyetçilik” gibi adlarla anmak, engin bir denizi testiye sığdırmaya çalışmak gibidir. Zira bu gün, yalnızca bir fikrin değil; bir milletin vicdanına, hafızasına ve kaderine dokunan bir işarettir.

“Türk Günü” ya da “Töreli Günü “denildiğinde ise, söz yerini bulur. Çünkü bu ad, daraltmaz; genişletir. Ayırmaz; birleştirir. Bir zümreyi değil, bir milleti kuşatır. Böylece isim, manaya perde değil, ayna olur.

Gerçek mefkûre, insanı küçülten değil, büyüten; daraltan değil, derinleştiren bir ufuktur. Hikmetle yoğrulmamış söz, kuru bir iddiadan ibarettir. Hikmete yaslanan söz ise, hem zamanı aşar hem de gönüllerde yer bulur.

Öyleyse 3 Mayıs, bir ideolojinin adıyla değil; o ad, hikmete mensubiyetin şemsiyesi altında; hem Türk Günü’dür, hem de Töreli Günü.

03.05.2026

Duisburg